|
Foppe de Haan was jarenlang trainer van profvoetbalclub SC Heerenveen. Met
deze club behaalde hij successen. Eigenlijk mag je wel zeggen grote successen.
Hij (hij zou zeggen WIJ) bracht de club naar de ere divisie en inmiddels is er
zelfs een keer champions League voetbal gespeeld.
Gisteravond (Di 14 Oktober 2004) mocht ik vanuit de Bedrijven Vereniging Leek
visie horen op voetbal en (voetbal) mensen in het bijzonder tijdens een sessie
te Grootegast. Zeer genoten heb ik van de prachtige verhalen over de
gebeurtenissen in en om het voetbal. Hieronder de reactie die ik naar aanleiding
van de presentatie aan Foppe heb gestuurd.
Frappant vond ik de parallel die u naar voren bracht inzake het omgaan en
voorbeelden stellen naar spelers. U gaf onder andere het voorbeeld van Romano
Denneboom inzake het opruimen van zijn kleding na de training, het respectvol
omgaan met medespelers/tegenstanders ('bij een elleboog door een van mijn
spelers gaat hij 3 week op de bank'; ongeacht of de scheidsrechter dit wel of
niet heeft gezien).
Onderwijl naar u luisterend herkende ik een mooie parallel die ik natijd nog
aan u heb verteld. Het betreft hier de logische niveaus (ook wel piramide van
Dilts genoemd). Het is een techniek die tegenwoordig als onderdeel van de NLP
wordt gezien en ook wordt getraind.
De logische niveaus:
Op grond van Batesons model zijn er ten aanzien van de mens zes opklimmende
logische niveaus te onderscheiden, in een hiërarchie waarin het levensdoel aan de
top staat. Niveau 1 is het hoogste. Ook een bedrijf of organisatie kent een
dergelijke gelaagde opbouw. Hoe dichter je de top van de logische niveaus van
een bedrijf nadert, hoe dichter je komt bij 'het hart van de zaak' .
Hier de niveau's:
1. Levensdoel
2. identiteit
3. Overtuigingen, criteria, normen/waarden
4. Capaciteiten, vermogens, kwaliteiten
5. Gedrag
6. Omgeving "
Om in uw jargon te blijven. Wat zijn de regels van het spel? 'hogere
niveaus organiseren de informatie op de onderliggen niveaus. Veranderingen op
een lager niveau kunnen veranderingen op een hoger niveau bewerkstelligen,
veranderingen op een hoger niveau zullen altijd veranderingen
op een lager niveau tot stand brengen. Elk niveau heeft zijn eigen taal en
regels. '
Het model kan onder andere gebruikt worden als analyse model:
Op een niveau krijg je niet de gewenste verandering. Einstein zei al
dat de oplossing voor een probleem niet uit kan gaan van het niveau van waarop
het probleem zich bevindt.
Even een simpel voorbeeld: " als een voetballer genoeg capaciteiten
heeft maar niet voor zich zelf op komt omdat hij vindt dat 'je op de voorgrond
dringen niet hoort', zal in zijn groei geremd worden. Andersom natuurlijk ook;
'blind voor je tekortkomingen'".
Echter zoals u gisteren al zei kan/kon iemand zoals de keeper Hans Vonk
jarenlang meedraaien bij  Heerenveen omdat hij ervan doordrongen was dat keiharde arbeid/inzet
noodzakelijk was/is om bij de top te komen en te blijven. (ongeschreven waarde,
hoog in de piramide en effect op de lagere niveaus: 'inzet is absoluut
noodzakelijk')
Het model kan ook gebruikt worden als probleemoplossend model:
Op welk niveau(s) ligt het probleem, etc. Daarnaast is het ook een
ontwikkelingsmodel die de ontwikkeling van een mens mooi in kaart kan
brengen.
Persoonlijk kan ik uit ervaring spreken. Rond mijn 40e raakte ik
overspannen. Er was hiervoor een duidelijke aanleiding. Echter 1,5 jaar hierna
was ik mij zeer bewust dat mijn (deels onbewuste) streven naar succes en geld
toch niet echt paste bij wie ik werkelijk was. Met andere woorden mijn gedrag
als zogenaamde harde manager in de ICT paste niet bij mijn hogere niveaus en
leidt uiteindelijk altijd tot problemen.
Bij u herkende ik de echtheid en het voorleven van de waarden en normen
zoals u die ervaart en (waarschijnlijk) ook thuis hebt aangeleerd en die als
zodanig in alle omstandigheden naar voren komen. Deze geïntegreerde echheid,
noemen ze aligned (uitgelijnd) zijn. Of in moderne termen 'walk your talk',
etc.
In relatie tot het genoemde model betekent dit dat de identiteit van 'wie
ben ik' als persoon niet/nauwelijks anders is dan de identiteit (of rol) als
trainer. Dit moet wel herkenbaar zijn voor u.
Ik vertelde u nog dat bovenstaande ook toepasbaar is in het bedrijfsleven.
De genoemde hiërarchie kan probleemloos overgenomen worden naar een
bedrijfs-situatie.
Zie hieronder:
1. Visie
2. Missie statement
3. Cultuur, normen, waarden (ongeschreven regels)
4. menselijke hulpbronnen (de capaciteiten)
5. activiteiten en communicatie (oftewel gedrag)
6. werkvloer (omgeving)
uit onderzoek is gebleken dat bedrijven die het langste bestaan een zeer
duidelijke normen & waarden patroon hebben. Deze normen en waarden staan
zelfs boven bedrijfsregels en worden in alle processen nageleefd en ingebed.
Deze bedrijven trekken dan ook de mensen aan die zich thuis voelen in die
cultuur. Ze kunnen zich spiegelen aan het bedrijf.
Onder andere komt dit naar voren in 'Wat management werkelijk is. Hoe
het werkt en waarom het iedereen aangaat'. Joan Magretta met medewerking
van Nan Stone, Thema, Zaltbommel,
Nou, ik wilde iets aan u terugkoppelen maar 't is iets meer geworden. Ik
hoop dat het interessant is en wie weet kunt u er iets mee. Sterker ik ben ervan
overtuigd dat u er iets mee kunt!
Het is namelijk zo, dat als je bewust bent of wordt van dit model en je
eigen implementatie of die van het bedrijf en zodanig bewust dat het gewoon
geïntegreerd is. Het vervolgens mogelijk is om hiermee te spelen om zaken,
dingen en/of mensen op diezelfde lijn te krijgen. U gaf zelf enkele voorbeelden
die u hoogstwaarschijnlijk intuïtief hebt gebruikt. Waarschijnlijk kunt u ze nu
ook plaatsen, met behulp van bovenstaande theorie!
Even terughalend uw voorbeeld van: 'De plastic kopjes die naar elkaar
gericht stonden en de groepsvorming verbeelden'. Deze prachtige metafoor gaf
heel mooi door dat het essentieel is om als groep op te treden waar je een ieder
nodig bent en open bent naar elkaar! Een exacte invulling van het WIJ gevoel van
SC Heerenveen(= Normen & waarden niveau). Dus niet de spelers vanuit het
gedrag aanspreken op het feit dat ze steeds in groepjes klitten, maar vanuit een
soort meta-benadering (de plastic bekertjes ) uitleggen wat het effect daarvan
is.
Rest mij u veel succes te wensen met uw missie met Jong Oranje en nogmaals
bedankt voor uw verhaal.
Met vriendelijke groeten Wim
Bartol
|